Abstract
Ushbu maqolada O‘zbekiston florasiga xos bo‘lgan Phlomoides kaufmanniana (Lamiaceae) o‘simligining kimyoviy tarkibi, iridoidlar, fitosterollar, flavonoidlar, fenolik kislotalar hamda efir moyi komponentlari haqida ma’lumotlar keltirilgan. Tadqiqotlar natijasida o‘simlik tarkibidan β-sitosterol, stigmasterol, daucosterol kabi fitosterollar, phlomiol va latifonin kabi iridoid glikozidlar ajratib olingani qayd etilgan. Shuningdek, GC–MS tahliliga ko‘ra gullash davridagi efir moyida 40 dan ortiq monoterpenoid komponentlar aniqlangan. O‘simlikning bioaktiv moddalar tarkibi uning yallig‘lanishga qarshi, antioksidant va antibakterial xususiyatlarini izohlashga asos beradi.
References
1. Muradov, M. T., Khurramov, A. R., Karimov, A. M., et al. (2023). Iridoids and Phytosterols from Phlomoides kaufmanniana. Chemistry of Natural Compounds, 59(2), 391–393. https://doi.org/10.1007/s10600-023-04003-w
2. Muradov, M. T., Khurramov, A. R., Karimov, A. M., et al. (2024). Phlomoides kaufmanniana va Scutellaria oxystegia oʻsimliklarini tadqiq etish va biologik faol birikmalarini ajratib olish usullarini takomillash tirish. Namangan Davlat Universiteti. https://namdu.uz/media/Books/pdf/2024/12/04/NamDU-ARM-14692-O%CA%BBZBEKISTONDA_O%CA%BBSUVCHI_%D0%A0HLOMOIDES_KAUFMANNIANA_VA_S_KWSjFoP.pdf
3. Muradov, M. T., Khurramov, A. R., Karimov, A. M., Mutalliev, L. Z., Tozhiboev, A. G., Turgunov, K. K., Bobakulov, Kh. M., & Botirov, E. Kh. (2023). Iridoids and phytosterols from Phlomoides kaufmanniana. Chemistry of Natural Compounds, 59(2), 391–393. https://doi.org/10.1007/s10600-023-04003-w
4. Mamadalieva, N. Z., Akramov, D. Kh., Böhmdorfer, S., Azimova, S. S., & Rosenau, T. (2017). Aromatic medicinal plants of the Lamiaceae family from Uzbekistan: Ethnopharmacology, essential oils composition, and biological activities. Medicines, 4(1), 8. https://doi.org/10.3390/medicines4010008
5. Chemical composition of the essential oil of the flowering aerial parts of Phlomoides kaufmanniana. International Journal of Medical and Pharmaceutical Research, 7(2), 1–5
6. Çalış, İ., & Başer, K. H. C. (2021). Review of Studies on Phlomis and Eremostachys Species (Lamiaceae) with Emphasis on Iridoids, Phenylethanoid Glycosides, and Essential Oils. Planta Medica, 87(12), 1128–1151. https://doi.org/10.1055/a-1527-4238
7. Adylov, T. A., & Makhmedov, A. M. (1987). Genus Phlomoides. Guide to Plants of Central Asia: Critical Compendium of Flora, Vol IX, Fan, Tashkent, 82–107.
8. Levitskaya, S. V., Asatov, S. I., & Yunusov, T. S. (1984). Chem. Nat. Compd., 20, 81.

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.